I-cinema nesayensi: uhambo phakathi kwezikrini, ulwazi kanye nempikiswano

Isibuyekezo sokugcina: Januwari 15, 2026
  • Uchungechunge lwe-"Cinema and Science" luhlanganisa i-cinema esezingeni eliphezulu kanye nokufinyelela emphakathini kwezesayensi kanye nokuboniswa, izingxoxo kanye nemisebenzi ehambisanayo emadolobheni amaningana.
  • Izinhlelo ezahlukene zikhuluma ngezihloko ezifana nesikhathi, imigodi emnyama, izimiso zokuziphatha, amanethiwekhi omphakathi, i-ecology noma i-fascism, zihlanganisa izinto zakudala kanye ne-cinema yesimanje.
  • Ososayensi abaningi bethula ifilimu ngayinye, bexhumanisa indaba nezingxoxo zamanje ku-physics, biology, anthropology, medicine, noma ethics.
  • Lesi sinyathelo sizibonakalise njengesikali samasiko esikhuthaza ukucabanga okujulile futhi sibonisa ukuthi isayensi iyingxenye ebalulekile yobuntu besimanje.

i-cinema nesayensi

Ubudlelwano phakathi kwe-cinema nesayensi Sekungenye yezinjini ezinkulu zamasiko zesikhathi sethu, indawo lapho izindaba eziku-screen zithinta ngqo ucwaningo, ukuthandwa, kanye nokucabanga okubucayi. Kusukela ku-physics yemigodi emnyama kuya ku-bioethics, ngendlela ye-anthropology, i-ecology, kanye nezibalo, le ndlela ivumela umphakathi ukuthi usondele emiqondweni eyinkimbinkimbi ngendlela efinyeleleka kalula, ejabulisayo, futhi, kungani kungenjalo, ethinta inhliziyo ngokujulile.

Ngaphakathi kwalowo mongo, umjikelezo uvelele. "I-Cinema neSayensi" ekhuthazwa yi-Basque Film Archive, i-DIPC kanye noMkhosi waseSan Sebastianesezisungule njengomsebenzi ohamba phambili eSpain. Unyaka nonyaka, uhlelo lukhula ezindaweni, izithameli, kanye nesifiso sezihloko, luletha amafilimu asezingeni eliphezulu emadolobheni afana neDonostia / San Sebastián, Bilbao, Vitoria-Gasteiz, Pamplona, ​​​​kanye neDonibane Lohizune, ahlala ephelezelwa ososayensi nochwepheshe abavula izingxoxo ezithakazelisayo ngemva kokuboniswa ngakunye.

Umsuka kanye nefilosofi yomjikelezo weCinema neSayensi

Uchungechunge lwe-“Cinema and Science” lwadalwa ngo-2018 Lo msebenzi, njengohlelo oluhlangene lwe-Donostia International Physics Center (DIPC), i-Basque Film Archive, kanye ne-San Sebastián International Film Festival (SSIFF), uhlose ukukhombisa ukuthi isayensi iyingxenye ebalulekile yesiko lanamuhla. Kunokuba ikhawulelwe ekusakazweni kwezemfundo, lo msebenzi uthatha indlela yobuntu: ukusebenzisa ifilimu njengolimi olujwayelekile ukuchaza ukuthi isayensi iguqula kanjani izimpilo zethu, umbono wethu wezwe, kanye nemibuzo yethu mayelana nekusasa.

Phakathi kukaJanuwari noMashi wohlelo ngalunye, umjikelezo wohlelo cishe amafilimu ayi-12 eziboniswa ezindaweni ezifana neTabakalera (Donostia / San Sebastián), iBilbao Fine Arts Museum (okwamanje eseBizkaia Aretoa-Sala Mitxelena ye-UPV/EHU), i-Artium Museoa eVitoria-Gasteiz, amabhayisikobho aseGolem Baiona ePamplona kanye neCinéma Le Sélect eSaint-Jean-de-Luz. Unyaka nonyaka ezinye izindawo nazo zenezelwe, okuqinisa ubuntu bayo njengenethiwekhi yamasiko exhumanisa isayensi, i-cinema kanye nomphakathi.

Izibikezelo azizifikeli zodwa: Ifilimu ngayinye ilandelwa ukwethulwa kochwepheshe. emikhakheni efana nefiziksi, i-biology, imithi, i-anthropology, ezomnotho, kanye nefilosofi. Ngemva kokuboniswa, izingxoxo zivumela izilaleli ukuba zibuze imibuzo, ziqhathanise imibono, futhi zivuselele ulwazi lwazo ngokubheka intuthuko yakamuva yesayensi. Ngale ndlela, okuhlangenwe nakho kudlulela ngalé nje "kokubuka ifilimu": kuba yindawo ephilayo yengxoxo nokufunda.

I-athikili ehlobene:
Incazelo Yezindaba Eziqanjiwe Zesayensi.

uchungechunge lwamafilimu nesayensi

Ukubuka isayensi ngefilimu: kusukela esikhathini kuya ekuziphatheni okuhle

Esinye sezici ezihlukile zale phrojekthi ukuthi Uhlelo ngalunye lwe-“Cinema and Science” luhlelwe ngokuhambisana nezisekelo ezinkulu zezihlokoezisebenza njengentambo efanayo phakathi kwamafilimu abonakala ehluke kakhulu ekuqaleni. Kunokuba yikhathalogi elula yezihloko "zesayensi", uchungechunge lubeka phambili imisebenzi evumela ukufundwa okuqinile, okushukumisa ingqondo, futhi, ngaphezu kwakho konke, ukufundwa kwesayensi okuhlukahlukene kanye nemiphumela yayo emphakathini.

Isibonelo, uhlelo lwesishiyagalombili lwakhiwe ngomqondo oyinhloko ekucabangeni kwesayensi: el tiempoKusukela lapho, uhlelo luphakamise uhambo oluvela ku-cosmology kanye ne-black holes oluya eMpini Yezwe II, okuhlanganisa nezingxoxo ngenkumbulo yomlando, i- Uphenyo Lwezokwelapha noma imikhawulo yomzimba womuntu ezimweni ezimbi kakhulu. Isikhathi njengobukhulu obubonakalayo, kodwa futhi njengolwazi lomuntu, lomlando, kanye nolwezepolitiki.

Ngaphezu kwalokho, lo mjikelezo ubulokhu uhlanganisa kancane kancane isayensi yezenhlalo kanye nokuzindla kokuziphatha ku-DNA yayo. Amafilimu aphathelene nobuFascist, amanethiwekhi omphakathi, ukungalingani ngokobulili kwisayensi noma ekupheleni kokuphila ahambisana nezincwadi zakudala zesayensi, amadokhumentari mayelana namaphayona omculo we-elekthronikhi noma izindaba eziseduze lapho ucwaningo lwesayensi luhlangana khona nemizwa yansuku zonke.

Lesi sifiso sobuningi sifinyelelwa emcabangweni ovame ukuphindwa phakathi kwabahleli bawo: Isayensi ivela lapho ulindele khona… nalapho ungalindele khona nhlobo.I-cinema, yona, iyakwazi ukuveza izenzakalo zemvelo kanye nezingxabano zomphakathi ngamandla abonakalayo nalandisayo avula iminyango yemibuzo emisha. Yingakho amafilimu amaningi abonakala "engewona awesayensi" efanelana kahle nalolu hlelo.

Isikhathi, imigodi emnyama, kanye nohambo lwesayensi esikrinini

Ohlelweni lwesishiyagalombili, umqondo wesikhathi wabhekwana nawo ngokukhetha izihloko ezikhethwe ngokucophelela ezazihlola Ukuhamba kwesikhathi, ama-multiverse, ukuhlobana, kanye nemikhawulo yomzimbaIsithombe sikaStephen Hawking savela njengophawu olungokomfanekiso ohlelweni, kokubili ngomsebenzi wakhe ngemigodi emnyama kanye nomthelela wakhe omkhulu kwezamasiko.

Ifilimu yokuqala yayiyi “Umbono Wakho Konke” (James Marsh, 2014)Le filimu, egxile ebudlelwaneni phakathi kukaHawking nomkakhe wokuqala iminyaka engaphezu kwengu-25, iveza, ngengxenye enamandla yemizwa, ukuba khona ndawonye kocwaningo lwakhe lwe-cosmology, isifo sososayensi esiwohlokayo, kanye nomzabalazo ohlanganyelwe walo mbhangqwana. Ngemva kokuboniswa, kwaqhutshwa ingxoxo lapho izethameli zazingabuza imibuzo mayelana ne-physics, ukukhubazeka, ukuqina, kanye nokuxhumana kwesayensi.

Uhlelo luqedwe ngengcebo yesayensi yakudala: "The Time Machine - Denboraren makina" (George Pal, 1960)Ukuguqulwa kwenoveli ka-H.G. Wells eyasungula ukwethulwa kokuhamba kwesikhathi emasikweni athandwayo, ihlanganisa ukuqagela kwesayensi nokugxekwa kwezepolitiki okucacile kokungalingani kwezenhlalo. Eminyakeni eminingi kamuva, amafilimu afana nalawa "Yonke Yonke Indawo Yonke Ngasikhathi sinye - Dena batera leku guztietan" (UDaniel Kwan noDaniel Scheinert, 2022) Babezophinde bacabange ngomqondo wezinto eziningi ukuze bakhulume ngomndeni, ubuwena, kanye nokukhetha ukuphila, bevula umnyango wokuzindla ngemibono yemvelo yezindawo eziningi.

Indaba yemigodi emnyama yabonakala kakhulu ku- “Impilo Ephakeme” (Claire Denis, 2018)Kule filimu, umsebenzi wasemkhathini onezivivinyo zocansi nokuzala ubheke kwenye yalezi zinto eziyingozi kakhulu. Ibhalwe ngokubambisana nososayensi wefiziksi kanye nochwepheshe wemigodi emnyama uJean-Pol Fargeau, ifilimu ihlanganisa imibuzo yamandla adonsela phansi kakhulu nezinkinga zokuziphatha ezizungeze ukusetshenziswa kwemizimba yabantu ekuhlolweni kwesayensi.

Isikhathi njengomkhawulo womzimba sabhekwana naso ku "Djúpiò - The Deep" (Baltasar Kormákur, 2012), okulingisa indaba eyiqiniso lapho itilosi lase-Iceland lisinda khona isikhathi esingakholeki e amanzi aqandayoNakuba abanye emphakathini babefuna ukuchaza lesi senzakalo "njengesimangaliso," umphakathi wesayensi wagxila ekutadisheni izindlela zomzimba ezenza kwaba nokwenzeka, uphakamisa imibuzo mayelana nezinkolelo-mbono, ubufakazi, kanye nokuvusa imizwa.

Umjaho wesilingo sesikhathi nawo wadlala indima ucwaningo lwezempi ngesikhathi seMpi Yezwe II nge-“Kampen om tungvannet – Impi Yamanzi Anzima” (uJean Dréville noTitus Vibe-Müller, 1948), ephinda ivuselele imizamo yokucekela phansi uhlelo lwenuzi lwamaNazi oluvela eNorway. Le filimu, phakathi kwe-adventure cinema kanye nendaba yomlando, imema impikiswano ngomthwalo wemfanelo wesayensi, izikhali zokubhujiswa okukhulu, kanye nezinkinga zokuziphatha ezihlobene namandla enuzi.

Njengokungathi lokho akwanele, ukwesaba nakho kwathola indawo yakho “Into – Gauza” (John Carpenter, 1982)Ihlelwe endaweni yokuhlola e-Antarctica, lapho isidalwa esingaphandle komhlaba esikwazi ukulingisa noma yisiphi isidalwa esiphonsela iqembu labacwaningi inselelo, incwadi kaCarpenter yakudala ihlanganisa i-biology, i-parasitology, isimo sezulu esibi kakhulu, kanye ne-paranoia esimweni esinikeza ithuba elanele lokuxoxa ngendlela yesayensi, ukwethembana, kanye nokuphathwa kwezingozi ezindaweni ezikude.

Isayensi, umsebenzi, inkumbulo kanye nokuzibophezela komphakathi

Ngale kwe-physics kanye nokuqagela kwendawo yonke, umjikelezo ugcina indawo ebalulekile Amafilimu agxile emisebenzini yansuku zonke yesayensi, yezokwelapha, kanye nocwaningokanye nomthelela wayo emphakathini. Umqondo uwukukhombisa ukuthi umsebenzi wesayensi awenzeki kuphela ezindaweni zokucwaninga ezimangalisayo noma emisebenzini yasemkhathini, kodwa futhi nasezingxoxweni zezokwelapha zasedolobheni elincane, ezinkantolo zemvelo, noma ezinqumweni zezokwelapha zokuphela kokuphila.

Ku-“Le Théorème de Marguerite – Theorem kaMarguerite” (u-Anna Novion, 2023), umlingiswa oyinhloko uyisazi sezibalo esihlakaniphile esisesincane, ngemuva kokwehluleka kwezemfundo, okumele sakhe kabusha impilo yaso yobungcweti neyomuntu siqu. Le filimu isivumela ukuthi sixoxe ngayo ingcindezi emisebenzini yocwaningo, ubulili kwezesayensi eziqinile, ukuphathwa kwamaphutha kanye nokuqinakanye nokunikeza umphakathi umbono ongavamile wobuciko bezibalo.

Imithi ibonakala inokunambitheka okukhulu ku- “Isifo SikaSachs – Ukuvuma KukaDokotela Sachs” (Michel Deville, 1999)Le filimu, ewine umklomelo eSan Sebastián Film Festival, ihlola indima kadokotela wasemakhaya ekunikezeni isikhathi nokunaka iziguli zakhe esimweni sezinsiza ezilinganiselwe. Ivusa impikiswano mayelana... Ubudlelwano phakathi kodokotela nesiguli, ukuziphatha kokunakekelwa, ukuhlelwa kwezinsizakalo zezempilo, kanye nokulalela ngenkuthalo njengethuluzi elibalulekile lokwelapha.

Ukuzibophezela kwezemvelo kanye nezomthetho kuthatha indawo ephambili “U-Erin Brockovich” (uSteven Soderbergh, 2000)Isekelwe endabeni yangempela yowesifazane othola icala elibi lokungcoliswa kwamanzi ngamakhemikhali anobuthi. Ngaphandle kwengxenye yayo yomzabalazo wabesifazane kanye nowomuntu ngamunye, lolu chungechunge lusebenzisa le filimu ukuxoxa isayensi yobuthi, impilo yomphakathi, imithethonqubo yemvelo, ukufinyelela kolwazi, kanye nokungalingani kwamandla phakathi kwezakhamuzi nezinkampani ezinkulu.

Ukuzindla kwezepolitiki nomlando kuqiniswa yi "Vincere" (Marco Bellocchio, 2009), okuhlolisisa ukwanda kobuFascist kanye nokuphathwa kabi kwenkumbulo. Ukufakwa kwayo kuphawula ukungena okucacile kwesayensi yezenhlalo kulolu hlelo, kuvula umnyango wezingxoxo mayelana ubushiqela, inkulumo-ze, ukwakhiwa kwezindaba ezisemthethweni, kanye nomthwalo wemfanelo womphakathiNjengoba uMark Twain esikhumbuze, umlando ungase ungaziphindi, kodwa "uvame ukuba nemisindo efanayo," futhi umjikelezo usebenzisa lezi zingoma ukuze kusebenze ukubuka okubucayi kwesikhathi samanje.

Izincwadi zakudala zesayensi kanye nezilo ezigqoke amajazi elebhu

Umkhathi we izincwadi zesayensi eziqanjiwe nezesabekayo zakudala Ithatha indawo yodumo ku-"Cinema and Science." Hhayi nje kuphela ngenxa yenani layo le-cinema, kodwa futhi ngoba eminingi yale misebenzi yayilindele izingxoxo ezisaphila nanamuhla: ukuphathwa kabi kwezakhi zofuzo, ubuhlakani bokwenziwa, izinhlekelele zemvelo, izimiso zokuziphatha, njalo njalo. Lolu chungechunge lubabuyisa ngezincwadi ezibuyiselwe, izethulo zochwepheshe, kanye nomongo wesayensi obuyekeziwe.

Ohambweni lwayo oluya eminyakeni eyishumi, lolu hlelo belulokhu lunezela izihloko esezicishe zaba yinto esanda kwenezelwa. Esinye sazo, ngaphandle kokungabaza, “Iplanethi Yama-Apes” (uFranklin J. Schaffner, 1968)Incwadi yakudala evukelayo esebenzisa umphakathi obuswa yizinkawu ukubuza imibuzo engakhululekile mayelana Intuthuko yabantu, ubandlululo ngokobuhlanga, ubushiqela, kanye nokubhujiswa kwemveloNjengoba uSusan Sontag esho, kukhona ubuhle obuphazamisayo ekuboneni esikrinini inhlekelele nokudideka okubangelwa izinhlobo zethu.

Ibhayoloji kanye nokuguquka kwesimo sezinto kube yinto ephambili "Impukane" (David Cronenberg, 1987)lapho usosayensi eziphonsa khona ngengozi eduze kwempukane bese eqala ukuguquka. Le filimu ivumela ingxoxo ngezihloko ezifana nalezi ukuguqulwa kwezakhi zofuzo, imikhawulo yomzimba, ukuhlola izinto eziphilayo, ingozi yezobuchwepheshe kanye nokuziphatha kocwaningoAkuyona into engaqondakali ukuthi lolu hlelo luhlanganisa inkulumo ethile kasosayensi wezinto eziphilayo uGinés Morata ukuze andise eziningi zalezi zinkinga emphakathini.

Amahlaya nawo anendawo yawo “Uprofesa Onobudlabha – Iraqasle zoroa” (Jerry Lewis, 1963)Ihlaya elimayelana nothisha wekhemistri ohluphayo, ohlukunyezwayo othuthukisa umuthi wokuziguqula abe uhlobo lwakhe oluqanjiwe noluqhoshayo. Ngaphandle kokuhleka, ifilimu isebenza njengendawo yokuqala ingxoxo. Imibono ephambene ngososayensi “ohlanyayo,” ukuzethemba, ubuwena, izingozi zezinto ezisetshenziswayo, kanye nokumelwa kwesayensi emasikweni athandwayo.

Phakathi kwezikhumbuzo ze-cinema yefantasy, akunakuphuthelwa Indawo yonke kaJames Whale uFrankenstein nge-“Frankenstein – Dr. Frankenstein” (1931) kanye ne-“The Bride of Frankenstein” (1935), ehlelwe njengesici esikabili. Zombili zivumela ukuhlola okucebile okubonakalayo kwezingxoxo zakudala nezamanje mayelana ukudalwa kokuphila okwenziwayo, umthwalo wemfanelo womdali, imikhawulo yokuhlola imizimba yabantu, isizungu sezidalwa "ezingavamile" kanye nokwesaba umehluko emphakathini.

Lo mjikelezo uphinde ugxile ekugqwayizeni nge “UNausicaä weSigodi Somoya – Kaze no Tani no Naushika” (Hayao Miyazaki, 1984)Njengoba ihlelwe esikhathini esizayo esingemva kokuphela kwezwe lapho uMhlaba umbozwe amahlathi anobuthi nezidalwa ezinkulu, lo msebenzi wobuciko unikeza inkulumo enamandla mayelana i-ecology, ukuhlala ndawonye phakathi kwezinhlobo, imiphumela yempi kanye nemithwalo yemfanelo yezizukulwane ezahlukeneFuthi kwakuyifilimu eyakhethwa ukuvala ezinye izinhlelo nokudlala emihlanganweni ekhethekile yabantwana besikole.

Ulimi, amanethiwekhi omphakathi kanye nomculo we-elekthronikhi: isayensi empilweni yansuku zonke

Enye yamandla amakhulu ochungechunge ukukhombisa ukuthi Isayensi nayo igcwele ekuphileni kwethu kwansuku zonke ezindaweni esingaziqapheli njengezesayensi: ulimi, imithombo yezokuxhumana, umculo, ezomnotho, noma imizwa. Amafilimu amaningana akamuva afanelekela lezi zindikimba ukuze alethe izilaleli endaweni ezijwayelene nazo, futhi kusukela lapho, aveze imibuzo eyisisekelo.

I-“Haur basatia – L'Enfant sauvage” (François Truffaut, 1970) isekelwe endabeni yangempela yomntwana otholakale ehlathini laseFrance ekupheleni kwekhulu le-18. Ngokukhuliswa komntwana, le filimu imema ukucabanga ngalokho lokho esikuqondayo ngokuthi “umuntu”, indima yendawo yomphakathi ekuthuthukisweni, ekutholeni ulimi kanye nokwakhiwa kwemizwaKuyindlela enhle kakhulu yokuthola ulwazi nge-anthropology, i-psychology yentuthuko, kanye ne-neuroscience yokufunda.

Isimanje sedijithali kanye nokuphikisana kwaso kuyabonakala "I-Social Network - Sare soziala" (David Fincher, 2010), okwakha kabusha ukuzalwa kwe-Facebook ngesikhathi umdali wayo esengumfundi waseyunivesithi. Ngaphandle kwedrama yomuntu siqu neyebhizinisi, le filimu ivula izingxoxo mayelana umthelela womphakathi wamanethiwekhi, ubumfihlo, ukuqongelela kwamandla ezweni lobuchwepheshe, ukwakheka kwe-algorithm, kanye nokuwohloka kobudlelwano bobuso nobuso.

Umculo we-elekthronikhi kanye nomlando wawo ofihliwe kuboniswe kule dokhumentari. “Odade abane-Transistors” (Lisa Rovner, 2020)Ilandiswa nguLaurie Anderson, lo msebenzi uqokomisa indima enombono yabesifazane abaningi, kusukela ekuqaleni kwekhulu lama-20, Basungula amathuluzi ayisisekelo, amasu, nezitayela. ngomculo wokuhlola nowe-elekthronikhi, kodwa zenziwe zangabonakali ezindabeni ezisemthethweni. Le filimu ixhumanisa isayensi yomsindo, ubuchwepheshe, ubulili, kanye nenkumbulo yamasiko.

Ku-“La Voie royale” (Frédéric Mermoud, 2023), kugxilwe futhi ezibalweni, kodwa ngokombono we- Owesifazane osemusha ovela emakhaya aphansi onethalente elimholela ekilasini lokulungiselela isayensi elinzima.Le filimu ivumela umphakathi ukuthi ubone eduze ingcindezi yohlelo lwemfundo, umehluko wezigaba ekufinyeleleni ezifundweni eziphakeme, kanye nezinselele abesifazane ababhekana nazo ezindleleni zemfundo ezincintisana kakhulu.

Okwamanje, i-“Sare soziala”, “Odade abane-Transistors” nezinye izihloko zivame ukufakwa ezinhlakeni zezihloko ezifana nokuthi I-Emakumeak ZientzianLezi zinhlelo zigcizelela ukubaluleka kokwenza abesifazane babonakale kwezesayensi nobuchwepheshe, okubonisa ukuthi ukusungula izinto ezintsha akuthathi hlangothi noma akuhlobene nezindaba zobulili, ulimi, noma isimo senhlalo.

Impilo, ukufa kanye nezinkinga zokuziphatha zanamuhla

Eminyakeni edlule, lo mjikelezo uye wafaka ukuzindla okwengeziwe ku- izimiso zokuziphatha, ukuphela kokuphila kanye nokunakekelwaNgokuqonda ukuthi lezi yizindaba lapho isayensi, imithi, umthetho, kanye nokuhlangenwe nakho komuntu siqu kuhlangana khona njalo, la mafilimu avame ukuhambisana nezingxoxo zephaneli kanye nemisebenzi efanayo enweba ingxoxo ngale kweshashalazi.

I-“The Glimmers” (uPilar Palomero, 2024) ilandisa indaba ka-Isabel, omkhuba wakhe uphazamiseka lapho indodakazi yakhe imcela ukuba avakashele uRamón njalo, umyeni wakhe wangaphambili owayegula, angazange axhumane naye iminyaka eyishumi nanhlanu. Le filimu iphakamisa izinkinga ezifana nalezi: ukwesekwa kokuphela kokuphila, ukuvela kabusha kwezibopho ezingokomzwelo, inkumbulo ehlanganyelwe, kanye nosizi olulindelekileLo mjikelezo ugcwalisa ukubukiswa kwawo ngetafula eliyindilinga elinesihloko esithi "Ukuphela kokuphila: izincwadi, i-cinema nesayensi", lapho umqondisi ngokwakhe kanye nodokotela wezifo zomdlavuza u-Ander Urruticoechea behlanganyela khona, beqondiswa ngumcwaningi u-Itziar Vergara.

Umbono wesintu ngokuguga nokufa uhlolisiswa ku- "Narayama Bushi-ko - The Ballad of Narayama" (Shhei Imamura, 1983)Ihlelwe edolobhaneni lapho, ngokomthetho wasendulo, abantu abaneminyaka engu-70 kufanele bashiye amakhaya ukuze bahlale—futhi bafe—esiqongweni sentaba. Lo mkhuba uphakamisa imibuzo mayelana inani lomphakathi lokuguga, ukuzidela, izinsiza ezilinganiselwe, izindinganiso zomphakathi, kanye nesithunzi, ezihlaziywa ezethulweni ngochwepheshe bamalungelo abantu, isayensi yezengqondo kanye nesayensi yabantu.

Ngesikhathi esifanayo, umjikelezo uyahlela izingqungquthela ezithile kanye nezinkulumo ezifundisayoIsibonelo esisodwa isethulo sesazi sezinto eziphilayo kanye nomnqobi womklomelo weNkosana yase-Asturias uGinés Morata, owanikeza inkulumo eTabakalera ehambisana nokuboniswa kwe-"The Fly," ehlola ku- izakhi zofuzo, intuthuko kanye nokwakheka kwezinto eziphilayo ngokusekelwe ecaleni lempukane i-Drosophila melanogaster.

Le misebenzi efanayo imahhala kuze kube yilapho sekufinyelelwe umthamo futhi isibe ngenye yezinto ezikhangayo kakhulu zohlelo, njengoba ivumela zizwele mathupha kososayensi abadumile emhlabeni jikelele ezixhumanisa iziqephu zamafilimu nomkhuba wazo wocwaningo kanye nezingxoxo zamanje ngezimiso zokuziphatha, umkhuba wezokwelapha noma inqubomgomo yomphakathi.

Uhlelo lwesishiyagalolunye: ubuningi bezihloko kanye nokwanda kwendawo

Uhlelo lwesishiyagalolunye lochungechunge lwe-"Cinema and Science" lubuya ukuze luqhubeke nokuhlola imibuzo emikhulu yesayensi kanye neyobuntuNgokulondoloza umoya ofanayo owadalwa ngawo kodwa wandisa umbono nobubanzi bawo, lolu hlelo luqhubeka ezindaweni zalo ezivamile eVitoria-Gasteiz, eSan Sebastián, eBilbao, ePamplona, ​​​​kanye naseSaint-Jean-de-Luz, luqinisa inethiwekhi yokusebenzisana phakathi kweminyuziyamu, izingobo zomlando zamafilimu, amasinema ezentengiselwano kanye nezikhungo zocwaningo.

Ingqungquthela yabezindaba, ebibanjelwe eTabakalera, yayihanjelwe ngabameleli bezikhungo abafana no Ibone Bengoetxea (Iphini likaMongameli Wokuqala kanye noNgqongqoshe Wezamasiko Nenqubomgomo Yolimi), UJuan Ignacio Pérez Iglesias (Umeluleki Wezesayensi, Amanyuvesi kanye Nokusungula Izinto Ezintsha), UJoxean Fernández (umqondisi we-Basque Film Archive) kanye URicardo Díez Muiño (umqondisi we-DIPC), kanye nabantu ababalulekile ohlelweni lwezemvelo olufana Pedro Miguel Etxenike, Miguel Zugaza, Maialen Beloki, Beatriz Herráez kanye no-Edurne Ormazabal.

Ezinkulumweni zabo, kwagcizelelwa umqondo wokuthi Isiko nesayensi kuyizinto zobumbano lomphakathiLokhu kuyisisekelo sokwakha ulwazi oluhlanganyelwe, ukucabanga okujulile, kanye nezindinganiso ezifanayo. Kwagcizelelwa nokuthi ifilimu yenza kube lula ukuthola ulimi olufinyeleleka kalula, oluhlobene, noluqondakalayo lwesayensi, okwenza kube ithuluzi elinamandla lokuguqula umphakathi.

Umqondisi we-DIPC, uDíez Muiño, ugcizelele ukuthi amafilimu akhethiwe asebenza njenge- isibuko kanye nesisusa sezinkinga eziningi, ama-utopia kanye nama-dystopia ezivelayo lapho kubhekene nentuthuko yesayensi nezobuchwepheshe. UJoxean Fernández uphinde waphawula ukuthi umoya wochungechunge awushintshi: ukukhombisa ubuhle besayensi ngolimi lwe-cinema, nokusebenzisa ukuhlukahluka komcabango wesayensi ukukhanyisa izithombe ezihambayo ezisithinta esikrinini.

Umphumela uba uhlelo abaluvikelayo njengoba "Umkhosi wobuciko nolwazi"Lolu chungechunge ludinga ama-cinema asezingeni eliphezulu ngenkathi lufuna namafilimu anikeza umbono wesayensi ovuselelayo. Njengoba kunababukeli abangaphezu kuka-5.600 ngo-2024 kanye nokuba khona okuzinzile emadolobheni amahlanu, lolu chungechunge selube umcimbi ongaphuthelwa kubathandi bamafilimu kanye nabathandi besayensi—abavame ukuba yinto eyodwa.

Uhlelo olunemininingwane: ifilimu, isayensi kanye nezingxoxo ezivulekile

Isakhiwo semihlangano sivame ukugxila ku- NgoLwesithathu ngoJanuwari, uFebhuwari kanye noMashi ngo-19:00 ntambama.Ngamanani angabizi kakhulu (ukungena okuvamile cishe ku-€3,5, amanani ancishisiwe e-Friends of Artium Museoa, kanye nokungena mahhala kwezinye izimo kulabo abangaphansi kweminyaka engu-25). Amathikithi angathengwa emahhovisi amathikithi angokoqobo ezindawo kanye nakumawebhusayithi abo, kuyilapho izingxoxo kanye namatafula okuzungeza ahambisanayo ngokuvamile kumahhala ukuya kuwo.

Phakathi kwezihloko eziveziwe eziboniswa kulo lonke uhlelo lwesishiyagalolunye ku I-Artium Museum yizo:

“Iplanethi Yama-Apes” (Franklin J. Schaffner, 1968). I-astronaut ifika eplanethini ebonakala ingaziwa lapho izinkawu zibusa khona futhi abantu bephathwa njengezidalwa eziphansi. Le filimu yethulwa yisazi sesayensi yezinhlayiya uJuan José Gómez Cadenas kwezinye izindawo kanye noPedro Miguel Etxenike kwezinye, ivula izingxoxo mayelana ukuziphendukela kwemvelo, amandla, ubandlululo, ukubhujiswa kwemvelo, kanye nokusetshenziswa kwesayensi ngenhloso yokubusa.

“L'Enfant sauvage – Haur basatia” (François Truffaut, 1970). Indaba yangempela "ye-Wild Child of Aveyron," isibonelo esibalulekile sokufunda intuthuko yolimi kanye nokuxhumana nabantu. Isethulo sinikezwa ochwepheshe be-neuroscience kanye nezinkinga zentuthuko, abaxhumanisa indaba nocwaningo lwamanje mayelana ukuqina kobuchopho nokufunda.

"I-Social Network - Sare soziala" (David Fincher, 2010). Idlula umugqa phakathi kwedrama yasenkantolo nendaba yokukhula, iveza ukuzalwa kwe-Facebook ekamelweni lokulala lasekolishi kanye nokukhula kwayo okusheshayo emhlabeni jikelele. Izingxoxo ezizungezile zigxile ku ukuziphatha kwama-algorithms, ukuphathwa kwedatha, umthelela wengqondo wamanethiwekhi, kanye nezinhlobo ezintsha zamandla ezomnotho.

“Izinyoni” (Alfred Hitchcock, 1963). Iqala ngendaba ebonakala iyinto encane—owesifazane oya edolobheni elincane elisogwini—le filimu iveza uchungechunge lokuhlaselwa kwezinyoni okungaqondakali kubantu. Ososayensi kanye nabantu abadumile bahlaziya izincazelo eziningi ezingaba khona: ukuziphatha kwezilwane, izinguquko zemvelo, ukwesaba kwabantu bonke, kanye nobuthakathaka bebhalansi yemvelo.

Ukukhetha kuqediwe nge “Odade abane-Transistors” (ukuphayona abesifazane emculweni we-elekthronikhi), “Impukane” (ukuhlolwa kokuthunyelwa kwezimpahla kanye nokuguqulwa komzimba), "UProfesa Nutty - Iraqasle zoroa" (izinhlobo ezingafani zososayensi kanye nekhemistri ekhohlisayo), "Indlela Yasebukhosini" (izibalo kanye nentuthuko yezenhlalo), “Ukukhanya” (ukuhambisana ngesikhathi sokugula), "Umuntu Wesithathu - Hirugarren gizona" (ngemva kwempi, i-penicillin, inkohlakalo), "Narayama Bushi-ko - The Ballad of Narayama" (imikhuba yokuguga kanye neyomphakathi) kanye “UNausicaä weSigodi Somoya – Kaze No Tani No Naushika” (ikusasa elinobuthi, isikhunta esinobuthi kanye nezinambuzane ezinkulu eziguquliwe).

Okwamanje, ezinye izindawo zibonisa amafilimu anjenge- “Ama-Gorilla Enkungwini”, igxile empilweni nasemsebenzini wesazi sezinto eziphilayo kanye nososayensi wezokulondolozwa kwemvelo uDian Fossey, noma izihloko ezihlotshaniswa nokuhlobana okuvamile kanye namagagasi adonsela phansi njenge-“Interstellar”, okwakukhona ezinhlelweni zangaphambilini ukugubha izenzakalo ezibalulekile zesayensi zakamuva.

Inethiwekhi yochwepheshe abazinikele ekusakazeni

Enye yamandla amakhulu kakhulu e-“Cinema and Science” yi- ithimba elingavamile lososayensi nochwepheshe abahlanganyela ezethulweniImisebenzi yabo isukela ku-physics yethiyori kuya ku-anthropology yezenhlalo, okuhlanganisa i-biology yamangqamuzana, ezomnotho ezisetshenziswayo, ifilosofi, i-ecology kanye nomthetho.

Phakathi kwamagama avele kulolu hlelo kukhona abantu abavelele njengalaba Pedro Miguel Etxenike, María Martinón, Maria Blasco, Rafael Rebolo or Juan Ignacio Ciracabanikela ngolwazi lwabo lwamazwe ngamazwe kanye nentshisekelo yabo yokufinyelela umphakathi ezingxoxweni nomphakathi. Bajoyinwa abacwaningi abavela ezikhungweni ezifana ne-DIPC, i-UPV/EHU, i-Basque Center on Cognition, Brain and Language (BCBL), i-Biogipuzkoa, kanye ne-Public University of Navarre.

Kuhlelo lwesishiyagalolunye, isibonelo, amaphrofayili afana nalawa U-Amaia Carrión-Castillo (i-neuroscience yezemfundo kanye nezinkinga zokukhula), U-Antonio Casado da Rocha (ifilosofi yezindinganiso kanye ne-anthropology yezenhlalo), UGabriel Berasategui (isazi sezinto eziphilayo), UMonica Bello (isazi-mlando sobuciko kanye nomqondisi wangaphambilini wezobuCiko e-CERN), ULorea Argarate (uchwepheshe, umxhumanisi wesayensi kanye nomculi), UGinés Morata (isazi sezinto eziphilayo kanye nomnqobi weNkosazana yase-Asturias Award), U-Beatriz Diaz (isazi sezinambuzane), UXabier López (isazi sekhemikhali kanye nomlingani we-DIPC), U-Eva Ferreira (isazi sezomnotho kanye nesazi sezibalo), U-Ander Urrutikoetxea (udokotela wezifo zomdlavuza), UPilar Palomero (umqondisi wamafilimu), I-Itziar Alkorta (i-biochemistry), U-María Jesús Goikoetxea Iturregi (amalungelo abantu), I-Aitzpea Leizaola (i-anthropology yezenhlalo), Ibone Ametzaga (i-ecology) noma UBosco Imbert (isazi sezinto eziphilayo).

Ngenxa yale nethiwekhi, iseshini ngayinye iba yindawo lapho Inganekwane ihlangana neqiniso lophenyoIzikhulumi zixhumanisa izigcawu ezithile nokuhlolwa kwamanje, imibono, noma izimpikiswano, zilungise inkululeko yobuciko uma kudingeka, futhi zisebenzise amandla okulandisa efilimu ukuchaza kangcono insimu yazo yomsebenzi. Ngokuvamile, izethameli zishiya igumbi zinemibuzo emisha kanye nesifiso esisha sokufunda okwengeziwe.

Ezinguqulweni zayo zokuqala eziyisithupha, umjikelezo uqoqene cishe ukuboniswa okungamashumi amane nanhlanu ngezingxoxo zabo ezihambisanayoLokhu kukhulise umphakathi wababukeli abathembekile abazisa kokubili injabulo yokuthola noma yokubuka kabusha amafilimu amahle kanye nethuba lokuzwa kochwepheshe abaphezulu. Lokhu kuhlanganiswa kokuqina, ukungeneka, kanye nothando lwe-cinema cishe kuyimfihlo yempumelelo yabo.

Lonke lolu hlaka lubonisa ukuthi Namuhla, amabhayisikobho nesayensi kwakha ubumbano lwamasiko olusezingeni eliphezulu.Amafilimu anikeza izithombe nezindaba ezenza ubunzima bomhlaba bubonakale, kuyilapho isayensi inikeza amathuluzi okuqonda kangcono ukuthi yini engemuva kwalezo zindaba. Ekugcineni, okwakhelwe kuhlelo ngalunye lwe-"Cinema and Science" yindawo ehlanganyelwe lapho umphakathi ungajabulela khona, ufunde, ubuze imibuzo engakhululekile, futhi uqinisekise, njengoba uLeonardo da Vinci eshilo, ukuthi konke kuhlobene nakho konke okunye.